Historia

Historycy

Polibiusz z Megalopolis

Polibiusz

Polibiusz (Polybios) - (ok. 200-ok. 118 p.n.e.), grecki historyk pochodzący z Megalopolis (Arkadia). Syn Lykortasa, stratega Związku Achajskiego. W latach 169-168 p.n.e. dowódca jazdy (hipparch) Związku, zwolennik neutralności w czasie III wojny macedońskiej (171-168 p.n.e.).

Po klęsce Macedonii w bitwie pod Pydną (168 r. p.n.e.) wzięty razem z 1000 zakładników achajskich do niewoli i deportowny do Rzymu. Tam przebywał (167-150 p.n.e.) pod opieką miłośnika kultury greckiej Emiliusza Paulusa, zwycięzcy spod Pydny, jako towarzysz jego synów.

Zaprzyjaźnił się z młodszym z nich Publiuszem Scypionem Emilianusem (Scypion Afrykański) i jako doradca wojskowy brał udział w jego kampaniach wojennych (Kartagina, Numancja). Poznał wówczas Afrykę, Hiszpanię, Galię, drogę Hannibala przez Alpy. Po podboju Grecji przez Rzym (146 p.n.e.) z polecenia senatu zajął się porządkowaniem spraw greckich, co zyskało mu uznanie w Helladzie. Po zburzeniu Koryntu użył swych wpływów u Rzymian dla złagodzenia losu swych ziomków

Pierwsze prace Polibiusza zaginęły. Znany jest przede wszystkim jako autor Dziejów (wydanie polskie tom 1 - 1957, tom 2 - 1962), jednego z najważniejszych dzieł starożytności - historii powszechnej (40 ksiąg obejmujących lata 264-144 p.n.e.).

W całości zachowały się księgi 1-5 (lata 264-220 p.n.e.: dzieje Rzymu i Kartaginy oraz lata 220-216 p.n.e.: dzieje Wschodu). Wyciągi i fragmenty pozostałych (brak 17. i 40. księgi) dotyczą II i III wojny punickiej, II i III wojny macedońskiej, wojny syryjskiej, podboju Hiszpanii i Grecji.
Polibiusz uzasadniał podbój świata przez Rzym doskonałością jego ustroju. Jego dzieło historyczne w 40 księgach, przedstawia rozwój potęgi rzymskiej i ma na celu dowieść, że jest ona wynikiem nie szczęśliwego trafu, ale waleczności narodu rzymskiego i doskonałości jego urządzeń politycznych i wojskowych, i że panowanie Rzymu nad światem jest koniecznością dziejową. Polibusz jest jednym z najwcześniejszych przedstawicieli dziejopisarstwa pragmatycznego.

Nawiązując do Tukidydesa zwalczał kierunek retoryczny w historiografii, dbał o prawdę i obiektywizm. W stosunku do źródeł wykazał daleko posunięty krytycyzm. Pisał po grecku w języku kojne1). Z jego dzieła korzystali rzymscy i greccy historycy, m.in.: Liwiusz, Strabon, Pliniusz Starszy, Plutarch, Appian.

*
Polibiusz wymyślił też rodzaj szyfru monoalfabetycznego zwanego - Szachownicą Polibiusza. Przypisuje każdej literze liczbę, według następującej tabeli:

          1  2  3  4  5
       1  A  B  C  D  E
       2  F  G  H I/J K
       3  L  M  N  O  P
       4  Q  R  S  T  U
       5  V  W  X  Y  Z
        

Cyfry oznaczają położenie danej litery w tabeli z tym, że zawsze pierwsza cyfra jest numerem kolumny.

Literatura - Główne źródło: Encyklopedia WIEM 2006; Także: Zygmunt Kubiak - "Literatura Greków i Rzymian" Świat Książki, Warszawa 2003; portalwiedzy.onet.pl, encyklopedia.interia.pl, pl.wikipedia.org; "Encyklopedia Powszechna" Wydawnictwa Gutenberga; oraz dociekania własne.

Cytaty

Polibiusz (1, 14, 6):

"Prawda jest dla historii tym, czym wzrok dla żywych istot ."

(tł. Zygmunt Kubiak - w "Literatura Greków i Rzymian" Świat Książki, Warszawa 2003).

*

1) Koine, nazwa języka greckiego, używanego powszechnie w okresie hellenistycznym w całym basenie Morza Śródziemnego. Powstanie kojne datuje się na przełom IV i III w. p.n.e. Podstawą kojne był potoczny dialekt attycki z elementami in. dialektów greckich. (portalwiedzy.onet.pl).

PS. Strona będzie stale rozbudowywana i udoskonalana w miare posiadanego czasu i środków.
Jeśli masz ochotę ją wesprzeć wejdź tutaj: Historia-Historycy->dotacje

A może masz ochotę poczytać książki spisane na papierze? :) Mentis Lideria
XHTML Historia, historycy - mapa strony | Praca | © 2003-2009 Historia.info.pl - Site Design by jogaila