Historia

Historycy

Thietmar

Thietmar z Merseburga (imię to odpowiada współczesnemu Ditmar; ur. 25 lipca 975 r. prawdopodobnie w Walbeck - zm. 1 grudnia 1018 r. w Merseburgu). Biskup merseburski, kronikarz, autor słynnej kroniki Thietmara, ważnego źródła o historii Niemiec i Polski.

Trzeci z kolei syn grafa Zygfyda von Walbeck i Kunegundy z rodu grafow Stade. Elementarne wykształcenie odebrał u Emnildy, ciotki swego ojca, w Kwedlinburgu. W roku 987 oddany do klasztoru św. Jana na Górze w Magdeburgu, gdzie przez trzy lata pobierał dalsze nauki pod okiem opata Rykdaga. Decydującym, jeśli chodzi o umysłowość Thietmara, był jednak kolejny etap jego edukacji, kiedy to przyszły kronikarz i biskup uczył się w słynnej magdeburskiej szkole katedralnej (ta sama szkoła, w której kilka lat później kształcil się św. Brunon z Kwerfurtu). Kierowali nią kolejno: mistrz Ekkehard zwany Czerwonym, a po nim mistrz Geddo. Pobyt w Magdeburgu wywarł również wpływ na jego światopogląd - odtąd stał się gorącym orędownikiem akcji misyjnych wśród Słowian, prowadzonych w ramach zależności od Kościoła i państwa niemieckiego. Nigdy nie znalazła u niego poparcia uniwersalistyczna idea odnowienia Cesarstwa Rzymskiego lansowana przez cesarza Ottona III. Wspierał za to aktywnie jego następcę, Henryka II, który skupiał się głównie na konsolidacji i wzmacnianiu roli Niemiec w Europie, a zwłaszcza w Italii.

Od 1000 kanonik magdeburski. Rok 1004 miał przełomowe znaczenie dla przyszłej drogi życiowej Thietmara, ponieważ zyskał on wówczas możnego protektora w osobie nowego arcybiskupa magdeburskiego Taginona, który od tej pory darzył go do końca swego życia zaufaniem i przyjaźnią. Poparcie to było tym bardziej cenne, że Taginon byl podporą tronu króla niemieckiego Henryka II (cesarza od 1014r.). Dzieki temu Thietmar uzyskał dostęp do dworu królewskiego i osoby samego Henryka. Wiemy z tekstu Kroniki, że kiedy w 1007 r. Taginon dowodzil wojskami niemieckimi podczas wyprawy na Polskę u jego boku znajdowal sie także Thietmar.
Juz wtedy arcybuskup magdeburski upatrzyl sobie Thietmara na jednego ze swoich sufraganow i kiedy zmarl dotychczasowy biskup merseburski Wigbert za namową Taginona Henryk II udzielił mu inwestutury na zwolnione miejsce. W ten sposob w 1009 r. zostałl Thietmar biskupem niedawno wskrzeszonego biskupstwa merseburskiego.
Prawdopodobnie w Merseburgu napisał dzieło swego życia - Kronikę

Kronika

Kronikę Thietmar napisał po łacinie. Kronika ta z planowanego opisu dziejów diecezji merseburskiej rozrosła się w historię Niemiec i krajów sąsiednich w okresie panowania dynastii saskiej.. Tytuł orginału to - thietmari merseburgensis episcopi chronicon. Swoje dzieło pisał od 1012 roku aż do śmierci (1018).

Kronika składa się z ośmiu ksiąg i obejmuje czasy od 908 do 1018.
Księgi IV-VIII, dotyczące panowania Ottona III i Henryka II, spisane zostały na podstawie własnych obserwacji Thietmar.
Kronika jest jednym z najważniejszych źródeł do dziejów wschodnich Niemiec i Polski w X-XI w. Wydanie polskie (wraz z tekstem oryginału) ukazało się w 1953. (w 1862 r. pierwszy przekład na polski)

Kronika w części obejmującej schyłek IX wieku i znaczną część wieku X opiera się na znanych Thietmarowi dziełach historiograficznych i hagiograficznych. Jej wartość jednak wzrasta w tych partiach, w których Thietmar korzysta z tradycji ustnej oraz z własnego doświadczenia jako świadka wydarzeń. Poza dziejami Merseburga i państwa niemieckiego, Thietmar zawarł w niej również wiele informacji dotyczących historii Europy, także ziem polskich. Zrelacjonował m.in. zjazd gnieźnieński i wojny cesarza Henryka II z księciem Bolesławem I Chrobrym.
Dzieło, ukazuje dzieje Niemiec, Słowiańszczyzny połabskiej, Polski, Czech oraz Węgier. Sporo uwagi poświęcił w nim stosunkom polsko-niemieckim w czasach Mieszka I i Bolesława Chrobrego, a także sprawom wewnętrznym państwa polskiego. Kronika jest jednak przede wszystkim wspaniałą panoramą panowania na tronie cesarskim Ottonów I, II i III oraz Henryka II.
Thietmar raczej niekorzystnie przedstawiał Słowian, co być może wiąże się z doświadczeniami i przeżyciami jego rodziny.
Dziadek ojca Thietmara (Lotar von Walbeck) oraz dziadek matki Thietmara (Lotar von Stade) zginęli w bitwie z Redarami w 929 roku. Natomiast jego ojciec Zygfryd von Walbeck ledwo uszedł z życiem z bitwy pod Cedynią.

Dzieło zachowało się w tzw. rękopisie Drezdeńskim, w postaci 192 kart pergaminu, na których Thietmar osobiście nanosił poprawki. Do 1945 roku przechowywany był w saskiej bibliotece krajowej w Dreźnie, która została spalona podczas bombardowania aliantów w 1945 roku. Egzemplarz częściowo spłonął. Do odczytania możliwe są jedynie pojedyncze karty, nadal przechowywane w Dreźnie. Jednak dzięki opublikowaniu rękopisu w 1905 roku w postaci faksymile przetrwał do naszych czasów cały tekst. Niemal kompletny tekst "Kroniki" zachował się w dwunastowiecznym rękopisie pochodzącym z klasztoru Corbei w Niemczech. Ponieważ tekst "Kroniki" w wielu szczegółach różni się od wersji drezdeńskiej, a do tekstu Thietmara dodano ewidentnie uzupełnienia z dziejów klasztoru, utarło się całość nazywać "przeróbką korwejską". W świetle najnowszych ustaleń owe drobne zmiany zostały wprowadzone przez samego Thietmara tuż przed śmiercią.

Literatura - Główne źródło: Paweł Jasienica "Trzej kronikarze", portalwiedzy.onet.pl; historycy.org, pl.wikipedia.org. Także: Encyklopedia WIEM 2006



Historia Polski
Karta tytułowa "Kroniki" Thietmara

Cytaty

Tak oto Thietmar opisywał bogactwo Polski: "Trudno uwierzyć i opowiedzieć z jaką wspaniałością przyjmował wówczas Bolesław cesarza i jak prowadził go przez swój kraj aż do Gniezna."
(...) cesarz otrzymał od księcia Bolesława wspaniałe dary i wśród nich, co największą sprawiło mu przyjemność, trzystu pancernych żołnierzy".
.

Fragment opisu bitwy pod Cedynią: "Tymczasem dostojny margrabia Hodo zebrawszy wojsko, napadł z nim na Mieszka, który był wierny cesarzowi i płacił trybut aż po rzekę Wartę. Na pomoc margrabiemu pospieszył wraz ze swoimi tylko mój ojciec, graf Zygfryd, podówczas młodzieniec i jeszcze nieżonaty. W dzień św. Jana Chrzciciela (24 czerwca) starli się z Mieszkiem, odnieśli zrazu zwycięstwo, lecz potem w miejscowości zwanej >Cidini< brat jego Czcibor zadał im klęskę, kładąc trupem wszystkich najlepszych rycerzy z wyjątkiem wspomnianych grafów".

(Thietmar - "Kronika").

*

PS. Strona będzie stale rozbudowywana i udoskonalana w miare posiadanego czasu i środków.
Jeśli masz ochotę ją wesprzeć wejdź tutaj: Historia-Historycy->dotacje

A może masz ochotę poczytać książki spisane na papierze? :) Mentis Lideria
XHTML Historia, historycy - mapa strony | SWIFT IBAN | Poser Time | © 2003-2009 Historia.info.pl - Site Design by jogaila